جليل عرفان منش

69

جغرافياى تاريخى هجرت امام رضا ( ع ) از مدينه تا مرو ( فارسي )

از فارس تا يزد به سوى فارس ايالت فارس « 1 » داراى سابقهء ديرينهء تاريخى است و در ازمنهء مختلف به عنوان پايتخت و يا يكى از ايالتهاى مهم ايران به حساب مىآمده ، « 2 » حدود فارس بنابر گفتهء زركوب شيرازى در شيرازنامه داراى چند ركن است ، ركن شمالى آن از ولايت اصفهان تا حدود ابرقوه ، ركن جنوبى آن از كنار دريا تا حدود كرمان ، ركن شرقى از اعمال كرمان تا صوب سيرجان ، ركن غربى از اعمال خوزستان تا صوب درياى عمان و ارجان است . « 3 » مسلمانان بعد از فتح فارس آن را به پنج ولايت تقسيم كردند و اين تقسيم‌بندى تا زمان هجوم مغول باقى بود ، اول كورهء اردشير خره كه شيراز كرسى آن بود و مركز ايالت فارس نيز به شمار مىرفت . دوم كورهء شاپورخره كه كرسى آن شهر شاپور بود .

--> ( 1 ) - فارس در منابع تاريخ قديم يونانيان ، پارسه ، پرس ، پرسر ، پرسين و پاراىتاسن ، خوانده شده و آن را به سرزمين ايران اطلاق كرده‌اند . ر . ك . به : اعتماد السلطنة ، تطبيق جغرافيايى قديم و جديد ايران ، ص 9 - 88 . ( 2 ) - جهت اطلاع نگاه كنيد به : زركوب شيرازى ، شيرازنامه ؛ فرصت الدوله ، آثار العجم ؛ ميرزا حسن فسائى ، فارسنامهء ناصرى ؛ آتور جان آربرى ، شيراز مهد شعر و عرفان ؛ على سامى ، شيراز ؛ مصطفوى ، اقليم پارس . ( 3 ) - زركوب شيرازى ، شيرازنامه ، ص 3 - 22 .